Dodatkowe Urlopy Pracownicze Urlop od Siły Wyższej i Urlop Opiekuńczy Twoje Prawa i Obowiązki

20 lipca, 2025

Dodatkowe Urlopy Pracownicze Urlop od Siły Wyższej i Urlop Opiekuńczy Twoje Prawa i Obowiązki

W dynamicznym świecie pracy, nieprzewidziane sytuacje życiowe mogą wymagać od nas dodatkowego czasu wolnego. Polski Kodeks Pracy przewiduje dwa rodzaje urlopów, które mają na celu ułatwienie pracownikom radzenie sobie z takimi okolicznościami: urlop od siły wyższej oraz urlop opiekuńczy. Warto znać zasady ich przyznawania oraz wiedzieć, jak formalnie o nie wnioskować.

Urlop od Siły Wyższej – Nagłe i Nieprzewidziane Wydarzenia

Urlop od siły wyższej to stosunkowo nowe uprawnienie pracownicze, wprowadzone w celu zapewnienia pracownikom możliwości załatwienia pilnych spraw rodzinnych spowodowanych nieprzewidzianymi zdarzeniami, takimi jak choroba lub wypadek.

Zasady udzielania urlopu od siły wyższej:

Prawo do dodatkowego urlopu rodzicielskiego przysługuje pracownikowi – ojcu dziecka, który spełnia następujące warunki:

Wymiar urlopu: Pracownikowi przysługują 2 dni urlopu od siły wyższej w roku kalendarzowym.
Sposób wykorzystania: Urlop ten może być wykorzystany jednorazowo lub w częściach.
Wniosek pracownika: Urlop udzielany jest na wniosek pracownika, złożony najpóźniej w dniu rozpoczęcia tego urlopu. Pracodawca może, ale nie musi, wymagać od pracownika późniejszego udokumentowania przyczyny nieobecności.
Wynagrodzenie: Za czas tego urlopu pracownik zachowuje prawo do 50% wynagrodzenia, obliczonego jak za czas urlopu wypoczynkowego.
Cel urlopu: Urlop ten przeznaczony jest na załatwienie pilnych spraw rodzinnych spowodowanych nieprzewidzianą siłą wyższą. Nie jest to standardowy urlop wypoczynkowy ani urlop na opiekę nad dzieckiem (chyba że spełnia definicję siły wyższej).

Urlop Opiekuńczy – Wsparcie w Opiece nad Bliskimi

Urlop opiekuńczy to kolejne uprawnienie, które ma na celu umożliwienie pracownikom sprawowania osobistej opieki nad członkiem rodziny wymagającym wsparcia z poważnych względów medycznych.

Zasady udzielania urlopu opiekuńczego:

Wymiar urlopu: Pracownikowi przysługuje 5 dni urlopu opiekuńczego w roku kalendarzowym.
Wniosek pracownika: Urlop udzielany jest na pisemny wniosek pracownika, złożony co najmniej 1 dzień przed rozpoczęciem korzystania z tego urlopu.
Członek rodziny: Urlop przysługuje na opiekę nad:
dzieckiem (do 18 roku życia)
małżonkiem
rodzicem
dziadkiem
wnukiem
rodzeństwem
zięciem
synową
osobą pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym
Bez prawa do wynagrodzenia: Urlop opiekuńczy jest bezpłatny.
Zaświadczenie lekarskie: Pracodawca ma prawo wymagać od pracownika dostarczenia zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego konieczność zapewnienia osobistej opieki członkowi rodziny z poważnych względów medycznych.

Podsumowanie

Zarówno urlop od siły wyższej, jak i urlop opiekuńczy stanowią ważne instrumenty wspierające pracowników w trudnych sytuacjach życiowych. Znajomość zasad ich udzielania oraz umiejętność poprawnego złożenia wniosku to klucz do skorzystania z tych uprawnień. Pamiętaj, że pracodawca jest zobowiązany do udzielenia tych urlopów, o ile spełnione są warunki określone w Kodeksie Pracy. Warto również pamiętać, że przedstawione wzory protokołów są opcjonalne i mogą być dostosowane do wewnętrznych procedur firmy.

Polecane artykuły